Architektura Sztuki. Koniec czy początek?

Architektura Sztuki. Koniec czy początek?

Wernisaż 28 października 2026, Galera Kotłownia Politechniki Krakowskiej

Kurator: Joanna Banek

Architektura sztuki. Koniec czy początek?to tytuł wystawy zorganizowanej w 2026 roku przez ZPAP Okręg Krakowski we współpracy z Galerią Kotłownia Politechniki Krakowskiej. Pomysłodawczynią i kuratorką trwającego od 11 lat cyklu, jest Joanna Banek.

Zapraszając dziesięcioro artystów – Rafała Borcza, Martę Bożyk, Katarzynę Gawrych-Olender, Gabę Herman, Małgorzatę Maćkowiak, Mirę Magierę, Magdalenę Nałęcz, Iwonę Ornatowską-Semkowicz, Mirę Skoczek-Wojnicką oraz Monikę Pałkę – do udziału w jedenastej edycji cyklu Architektura sztuki o podtytule Koniec czy początek? podjęłam próbę sprawdzenia, co inspiruje współczesnych twórców. Dla niektórych są to odwiedzone miejsca, przyroda, czasem dzieła mistrzów, a czasem rzeczy których żywot się już skończył. Jedni szukają bezpośredniej inspiracji, inni ją przetwarzają lecz istotą jest ciągłe przenikanie się przeszłości z teraźniejszością, a tym samym brak jasnej granicy, kiedy coś się kończy, a kiedy zaczyna. W efekcie tego, koniec staje się początkiem, a początek dąży do końca…

Patrząc na sztukę, jej historyczny progres, czy nawet szerzej – na jej ogólny rozwój, nie możemy nie zauważyć, że każda epoka, cykl czy zdarzenie, ma swój początek i koniec. Często zmiana to proces, choć po czasie jesteśmy w stanie odnaleźć punkty wskazujące na „idące nowe”.

Choć możemy patrzyć na naszą rzeczywistość jak na zbiór poszczególnych zdarzeń, to nie sposób jasno określić czas, wyznaczyć od – do. Tak jak fotografia utrwala moment w kadrze, tak podobnie artysta działa w swym obrazie, zamykając nieuchwytną myśl, chwilę, widok czy przeżycie. Twórca po prostu zamyka czas w swojej sztuce.

Jednak, by mogło coś powstać, to najpierw musi pojawić się świadoma myśl i inspiracja. Możemy więc mówić o jakimś początku, ale przecież pomysł rodzi się z wcześniejszego przeżycia, czyli czegoś co już zakończyło swój byt. Czegoś co kończąc się, dało początek do powstania i rozwinięcia tematu. Tak więc powstaje obraz – nieustannego przemijania i stawania się, na podobieństwo zjadającego swój ogon Uroborosa – bez końca i początku. To takie sinusoidalne trwanie świadomości w materii.

Rok 2026 podobno jest początkiem nowej Ery Wodnika i końcem Ery Ryb. Na początku tego roku, pod koniec lutego, planety Merkury, Wenus, Saturn, Jowisz, Uran, Neptun i Słońce utworzyły wielka koniunkcję, tworząc rzadkie zjawisko astronomiczne. Kalendarz Majów w 2012 roku sygnalizował rozpoczęcie nowego cyklu gdzie zamknął się jeden wielki cykl trwający ok. 5125 lat i zaczął się od nowa. Niektórzy twierdzą że zmienia się częstotliwość Ziemi na wyższą, co ma wpływać na nasze subiektywne doświadczenie rozszerzania świadomości.

Problem w tym, że mimo wszystkich opisów transformacji, ciągle prawdą jest, że przeszłość jest fundamentem teraźniejszości, a constans to zmiana. Zatrzymania nie ma…

Kraków, 26.09.2026

hXttps://www.instagram.com/reel/DfDHt4uxFSo/?rpxt=c3RwMGVjZmcxZXNp

https://www.facebook.com/share/v/1Lve9p4hF2/